12 Days of Whedon #11, Xander: Ο Whedon και ο εαυτός του

Για 12 μέρες, από τις 15 Απριλίου και την κυκλοφορία του Cabin in the Woods μέχρι τις 26 Απριλίου και την κυκλοφορία των Avengers, το blog θα γιορτάζει τη διπλή εμφάνιση στις ελληνικές αίθουσες, του ανθρώπου χάρη στον οποίον υπάρχει. 12 μέρες, 12 κείμενα, με αφορμή κάποιο διαφορετικό έργο ή επεισόδιο ή χαρακτήρα που λατρεύω από την σύνολο του έργου του Joss Whedon. (Πιθανά spoilers για τα πάντα.)

~~~

Αν κάθε δημιουργός έχει πάντα την τάση να βάζει έντονα στοιχεία του εαυτού του μέσα στα έργα του, συνήθως μέσω χαρακτηριστικών και λόγου των ηρώων, ο Whedon πάντοτε είχε ταλέντο στο να τους γράφει όλους αρκετά διακριτούς μεταξύ τους, ώστε να μην έχεις ποτέ την αίσθηση πως είναι ο ίδιος άνθρωπος. Και τον εαυτό του πάντα εκφράζει κυρίως μέσω ενός συγκεκριμένου τύπου χαρακτήρα, που πάντα συναντάμε στα ensemble των σειρών του.

Πρόκειται για τον ‘Xander χαρακτήρα’: Επειδή η Buffy ήρθε πρώτη ως σειρά, κι επειδή διαδραματίζεται σε σχολείο, οι αναλογίες με το αρχέτυπο του μοναχικού geek είναι πεντακάθαρες και άμεσες, σε αντίθεση με την εξέλιξη αυτού του είδους ήρωα. Ο Xander είναι ο πλακατζής, ο geek που κάνει αναφορές σε κόμικς, ο ανασφαλής loner που κάπου ίσως προσπάθησε ελαφρώς να πιάσει καμιά φιλία με κανάν popular συμμαθητή αλλά δεν κόλλησαν. Και σταδιακά, εξελίσσεται στον μοναδικό εντελώς ανθρώπινο και προσβάσιμο ήρωα, ακριβώς επειδή μένει ο απλός, τίμιος ‘Zeppo’ που πάντα ήταν, την ώρα που γύρω του οι άλλοι γίνονται μάγισσες, βαμπίρ, παντοδύναμες οντότητες κλπ.

O Xander είναι ο Whedon, αλλά το πιο συναρπαστικό δεν είναι αυτό. Είναι το πώς ο ‘Xander χαρακτήρας’ εξελίχθηκε στην πορεία του έργου του Whedon, μαρτυρώντας πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για το πώς βλέπει τον εαυτό του, την τέχνη του, τον κόσμο γύρω του.

Ακολουθώντας την εξέλιξη του ‘Xander’ διακρίνουμε μια σαφή τάση προς το σκοτάδι και προς μια υπαρξιακή αναζήτηση που εκφράζεται μέσα από τη βία, τον θάνατο και την καταστροφή. Δεν κάνω πλάκα:

Xander (Buffy, the Vampire Slayer)

Η Buffy τα ξεκίνησε όλα, και ως εκ τούτου πρέπει να βλέπουμε κάθε επόμενο έργο του Whedon μέσα από ένα πρίσμα σύγκρισης με αυτή τη σειρά. Όλοι οι δημιουργοί επιστρέφουν διαρκώς στην πρώτη, ενστικτώδη τους δημιουργία, αλλά πιο πολύ ενδιαφέρον έχει να ψάχνεις να βρεις πώς (και αν) εξελισσονται επί αυτής.

Ο Xander είπαμε ήδη ποιο αρχέτυπο ήρωα αντιπροσωπεύει. Και ως εκείνο που βρίσκεται κοντινότερα στο πώς ο ίδιος ο Whedon αντιλαμβάνεται τον εαυτό του (δε χάνει ευκαιρία για να θυμίζει πώς το σχολείο ήταν κόλαση για αυτόν, ότι ποτέ δεν ήταν popular, δεν φιλούσε τις ωραίες της τάξης κλπ), αποτυπώνει τον εαυτό του εκεί. Με αυτό δεν προσπαθώ να υπονοήσω πως ο Whedon βρισκόταν σε κάποιο εγωιστικό παραλήρημα βάζοντας τον Xander να σώζει τον κόσμο σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις (μία στο τέλος της 1ης και μία στο τέλος της 6ης σεζόν, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε και το επεισόδιο ‘The Zeppo’ όπου μέσω χιουμοριστικής παραίτησης παραδέχεται πως δε θα είναι ποτέ Δημοφιλής αλλά είναι εκεί και κάνει αυτό που κάνει, και αν αλλάξει κάτι, άλλαξε), όμως δείχνει πως τότε, στην αρχή, ήταν ακόμα πιο αγνός.

Στην 1η σεζόν ο Xander είναι απλά εκείνος που αγαπάει τη Buffy (αλλά εκείνη δεν τον βλέπει έτσι), κι αν δεν παίρνει τελικά το κορίτσι, τουλάχιστον του σώζει τη ζωή. “Είμαι ο Joss και είμαι καλά με τον εαυτό μου.”

Wash (Firefly, 'Serenity')

Το Firefly διέθετε ένα μάτσο χαρακτήρες μέσω του θανάτου των οποίων θα μπορούσε να έχει αποδοθεί το paying the price του όλου ζητήματος. Ο Whedon σκότωσε, δευτερόλεπτα μετά από μια θριαμβευτική κορύφωση του ‘Serenity’, τον Wash. Τον Wash που έπαιζε με τα δεινοσαυράκια του (geek), που έλεγε τα αστεία, που φόραγε το χαβανέζικο πουκαμισάκι του Xander, που είχε παντρευτεί όχι την σέξι/δημοφιλή/quirky, αλλά την πιο σκληρή και δυναμική γυναίκα του ensemble.

Όχι τυχαία, σκόπευε να σκοτώσει τον Xander στο τέλος της Buffy, αλλά τελευταία στιγμή άλλαξε γνώμη. (Αλλά το ένα μάτι του το έφαγε παρόλ'αυτά.) Στο Firefly πήγε ένα βήμα παραπέρα. Η ιδέα του Whedon για κορύφωση του δράματος, είναι ο τραγικός θάνατος του ιδίου.

Marty ('The Cabin in the Woods')

Το βάζω εδώ το ‘Cabin’ γιατί παρόλο που βγήκε φέτος, γράφτηκε πριν την απεργία των σεναριογράφων και αυτό που με ενδιαφέρει είναι να ακολουθησω την πορεία της ωρίμανσης του σε μια χρονολογική σειρά. Ο Marty είναι ο ξεκάθαρος Xander της παρέας των παντελώς stock χαρακτήρων, και τι συμβαίνει με αυτόν;

Ο Marty καταστρέφει τον κόσμο αρνούμενος να θυσιαστεί για τις ορέξεις κάποιων απρόσωπων θεσμικών θεών. Επειδή βέβαια η ταινία είναι κατά βάση κωμική και πολύ συμβολική, το δράμα δεν κουβαλάει ακόμα ιδιαίτερη βαρύτητα. Είναι περισσότερο αστείο, αλλά ως δήλωση παραμένει σαφής: O Marty, o Xander, o Whedon, είναι έτοιμος να ανατινάξει και όλο το σύστημα αν χρειαστεί και αν μπορέσει. Κι ας πάει και άκλαφτος.

Dr. Horribe ('Dr. Horrible’s Sing-Along Blog')

Εδώ τα πράγματα σοβαρεύουν. Γιατί για πρώτη φορά ο Xander είναι ο πρωταγωνιστής της ιστορίας. (Όχι τυχαία, η ιστορία είναι αυτή που προέκυψε όταν ο Whedon δεν είχε κανέναν πάνω από το κεφάλι του, δεν έκανε κανένα pitch πουθενά, απλά γύρισε ό,τι είχε μες στο κεφάλι του.) Επειδή είναι πρωταγωνιστής, όσο παρακολουθούμε δε μας περνάει καν από το μυαλό η πιθανότητα να πετύχει όντως τον αντικειμενικά φρικτό σκοπό του: Είναι απλά υπερβολικά συμπαθής και relatable για να μην είμαστε με το μέρος του.

Μόνο που ο Dr. Horrible σε αυτή τη ιστορία είναι ο villain. Μας το λέει επί 40 λεπτά, αλλά το συνειδητοποιούμε απόλυτα μόνο στο τέλος.

Ο Whedon έχει πλέον περάσει από το σημείο όπου απλώς βλέπει τον εαυτό του ως κεντρικό δραματουργικό σημείο. Τώρα είναι ο κακός της ιστορίας του, είναι ο εχθρός του ίδιου του εαυτού του. Είναι συγχυσμένος, δεν ξέρει ποια είναι η θέση του απέναντι στους φανατικούς του, απέναντι στη βιομηχανία, στο κατεστημένο, απέναντι σε όλα. Απεικονίζει τους φαν ως άβουλες cheerleaders που γυρνούν υπέρ του αφότου γίνει villain - τι λέει αυτό για σένα και για μένα; Απεικονίζει τον εαυτό του ως μια καλή καρδιά που ξεκινά από μια αγνή, αντικαθεστωτική, αντι-status-quo θέση, χάνοντας όμως στην πορεία τις έννοιες (“anarchy, that I run!”) και καταλήγοντας πως η θέση του ως ανεξάρτητου δημιουργού μπορεί αν μείνει ανεξέλεγκτη να είναι μόνο η απευθείας σύγκρουση με τα κουστούμια, με την βιομηχανία (ο Captain Hammer).

Εδώ πλέον στην κορύφωση δεν είναι ο ίδιος που πεθαίνει. Είναι η Penny, δηλαδή η αθωότητα. Ο ίδιος είναι χειρότερα από νεκρός: Villain. Και ο χειρότερος εχθρός των ίδιων των ονείρων του.

Topher (Dollhouse)

Εδώ πλέον η σχέση του Whedon με τον εαυτό του φτάνει στο απόλυτα ακραίο σημείο της. Αν ο Xander είναι το αρχέτυπο, άρα τον εξαιρούμε από την ακόλουθη εξίσωση, ο Topher είναι το άθροισμα όλων των προηγούμενων εκφάνσεων του Whedon ως χαρακτήρα στα έργα του. Ως συναισθηματική κορύφωση της σειράς, πεθαίνει, όπως ο Wash. Το κάνει εξαγνίζοντας τον κόσμο που βρισκόταν σε ηθικό εκφυλισμό, όπως ο Marty. Και, κυρίως, έχοντας υπάρξει αδιαμφισβήτητα, ο απόλυτος villain του κομματιού, όπως ο Dr. Horrible. Κι όπως κι ο Dr. Horrible, όχι απλά ήταν ο villain, αλλά και δεν είχε ιδέα.

Στο Dollhouse όμως δεν έχουμε απλά το πιο δραματικό από όλα αυτά τα στάδια. (Εξάλλου αυτό είναι φυσιολογικό, καθότι πρόκειται για το τελευταίο που μπορούμε να πάρουμε ως δείγμα μέχρι σήμερα - το “Avengers” είναι υπερβολικά mainstream και work-for-hire περίπτωση για να καταλήξει ΤΟΣΟ προσωπική δουλειά.) Έχουμε κι εκείνο στο οποίο ο ίδιος ο Whedon προσφέρει το κλειδί για την αποκωδικοποίηση της παραπάνω ανάγνωσης του έργου του.

Ο Topher, ο ντε φάκτο πλακατζής/nerd/Xander της σκιώδους οργάνωσης, έχει μια βασική αποστολή ως εργαζόμενος εκεί: Να παίρνει μοντέλα ανθρώπων και να τα γεμίζει ζωή.

Να πλάθει χαρακτήρες.

Ο Τopher είναι ένας δημιουργός ιστοριών που δουλεύει για τους κακούς, χάνει τον έλεγχο των χαρακτήρων του, βλέπει τον εαυτό του να διαφθείρεται μέσα στο Σύστημα, γίνεται συνένοχος στην πτώση (ή και κύριος υπαίτιος, μιας και ο Whedon είναι απόλυτος σε θέματα ευθύνης και ηθικής) και τελικά ανατινάζει εαυτόν και σύστημα για να μπορέσει να απελευθερωθεί.

 H σχέση του Whedon με τη βιομηχανία, με την ηθική και με τον εαυτό του είναι δεδομένα συναρπαστική, όμως αν κοιτάξεις προσεκτικά, τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα έχει να τα πει μέσα από τις ίδιες του τις ιστορίες.

~~~
Επόμενο: ‘The Avengers’

.

12 Days of Whedon #09, ‘Objects in Space’: Ο Whedon και η φιλοσοφία

Για 12 μέρες, από τις 15 Απριλίου και την κυκλοφορία του Cabin in the Woods μέχρι τις 26 Απριλίου και την κυκλοφορία των Avengers, το blog θα γιορτάζει τη διπλή εμφάνιση στις ελληνικές αίθουσες, του ανθρώπου χάρη στον οποίον υπάρχει. 12 μέρες, 12 κείμενα, με αφορμή κάποιο διαφορετικό έργο ή επεισόδιο ή χαρακτήρα που λατρεύω από την σύνολο του έργου του Joss Whedon. (Πιθανά spoilers για τα πάντα.)

~~~

Υπάρχει μια σκηνή σε εκείνο το επεισόδιο που έμελλε να είναι το τελευταίο του Firefly που με στοιχειώνει με την ομορφιά της. (Όλο το επεισόδιο με στοιχειώνει, αλλά εκείνη η εικόνα έχει ξεχωριστή θέση.) Είναι ένα κάδρο στο οποίο ανατρέχω σαν πρώτη μου κίνηση κάθε φορά που ψάχνω να ντύσω ένα κείμενο που έχει να κάνει με τον Whedon ή με το Firefly ή με την Αμερικάνικη τηλεόραση γενικώς.

Είναι η River της Summer Glau, που σκύβει να πιάσει ένα όπλο από το πάτωμα του Serenity. Καθώς το POV του επεισοδίου ανήκει όμως σε αυτήν, το έδαφος είναι καλυμμένο από πεσμένα φύλλα, και η River απλώνει το χέρι της για να σηκώσει από κάτω ένα σπασμένο κλαδί δέντρου. Το κοιτάζει λες και ανακαλύπτει τον κόσμο από την αρχή. Ίσως γιατί αυτό της συμβαίνει. Στην πεζή, γκρίζα, ψυχρή εικόνα που βλέπουμε εμείς, κραδαίνει ένα όπλο. Στα δικά της μάτια, υπάρχει ένα αντικείμενο ομορφιάς το οποίο επεξεργάζεται.

Το ‘Objects in Space’ είναι το επεισόδιο που έχει σαν μόνιμη απάντηση ο Whedon όποτε ρωτάται ποιο είναι εκείνο για το οποίο είναι πιο περήφανος. Γνωρίζοντας πως ο χρόνος του Firefly τελείωνε, πρόλαβε να γυρίσει μια τελευταία περιπέτεια, μια ιστορία αφιερωμένη εξ ολοκλήρου στη River και στη διαδικασία ουσιαστικής ένταξής της στο πλήρωμα του Serenity. Και το έκανε αδειάζοντας στην οθόνη -και χρησιμοποιώντας τα πιο όμορφα χρώματα- όλα αυτά που, με τη σειρά του, στοιχειώνουν εκείνον. Ως δημιουργό και ως άνθρωπο.

Στην παραπάνω σκηνή η River αντιλαμβάνεται τον κόσμο ως μια ρευστή παλέτα εννοιών και αντικειμένων, ως κάτι πλήρως διαφορετικό από εμάς - ή από ό,τι αντιλαμβάνεται καθένας από εμάς τελοσπάντων. Είναι η πρώτη φορά στη διάρκεια του Firefly που βλέπουμε τα πράγματα από την πλευρά της, και κατανοούμε γιατί ως τώρα δεν είχε γίνει απολύτως δεκτή από το υπόλοιπο πλήρωμα: Πώς να καταλάβουν ο ένας τον άλλον, όταν κοιτάζουν ένα αντικείμενο (τον ορισμό μιας αντικειμενικής υπόστασης, το λέει και το όνομά του) και βλέπουν κάτι διαφορετικό;

Ο εχθρός στο ‘Objects in Space’ είναι ο υπέροχος Jubal Early, ένας μισθοφορικός εκτελεστής αποστολών που βρίσκεται στο διάστημα τόσο καιρό που πιθανώς να έχει αλλοιωθεί ο τρόπος που αντιλαμβάνεται τον υλικό κόσμο. Όταν βρίσκονται και οι δύο στο Serenity, είναι η ματιά τους που το αλλάζει. Ένα ψυχρό μεταλλικό αντικείμενο ζωντανεύει, όπως ας πούμε ζωντάνευε όταν το κοίταζε με αγάπη ο Mal - αλλά αυτή τη φορά μοιάζει με κάτι διαφορετικό. Πολύ απλά, επειδή το βλέπουμε μέσα από τα μάτια ενός άλλου ανθρώπου. Μιλάμε για μια αποθέωση της απεικόνισης του υπαρξισμού στη μικρή οθόνη, με τρόπο που πιθανώς δεν έχει αποδοθεί ποτέ ξανά.

Οι δεδηλωμένες επιρροές του Whedon από τα γραπτά του Sartre βρίσκουν εδώ την πιο προφανή τους έκφραση, όχι όμως την μοναδική. Μπορείς να ανακαλύψεις παρόμοια στοιχεία και στην ιστορία της Illyria που καταφθάνει σε έναν κόσμο τόσο πιο χαμηλά από το οπτικό της πεδίο, που όσο την αφορά, δεν έχει καν υπόσταση. Αυτό αλλάζει δραματικά καθώς διάφοροι παράγοντες επηρεάζουν την ίδια, και μαζί το πώς ερμηνεύει τον κόσμο γύρω της.

Αυτή η θεϊκή κάθοδος στη Γη συνδέει δύο θεματικές που διατρέχουν το έργο του. Από τη μία είναι η ακραίας υποκειμενικότητας αντίληψη του κόσμου όπως εκφράζεται από την ύπαρξη της River, αλλά και από mission statements όπως το “If nothing we do matters, then all that matters is what we do” του Angel: Το άτομο προϋπάρχει, και είναι μόνο μέσα από τις πράξεις του που καθορίζει τον εαυτό του.

Αυτό οδηγεί απευθείας στην ιδέα της πλήρους απουσίας ενός όποιου θεού. Όταν ο Angel και η ομάδα του δίνουν την τελευταία τους μάχη σε εκείνο το σοκάκι (γιατί όπως προσωπικά διαβάζω τη σειρά, αυτή είναι η ερμηνεία του ανοιχτού εκείνου φινάλε) δεν το κάνουν ελπίζοντας σε μια μετά θάνατον επιβράβευση. Δεν περιμένουν (ούτε λαμβάνουν) βοήθεια από κάποιον deus ex machina. Όταν ο Μal και το πλήρωμα του Serenity αφήνουν τις ψυχές τους στην προσπάθειά τους να διατηρήσουν ζωντανό το signal, δεν το κάνουν περιμένοντας πως θα πάνε στον παράδεισο - ή έστω πως η πράξη τους θα έχει άμεσα, απτά αποτελέσματα απέναντι στον απολυταρχισμό της Alliance(*).

(* Την αποστροφή του εν γένει απέναντι στο όποιο establishment είναι εύκολο να την διαβάσει κανείς ως φυσική εξέλιξη του αθεϊσμού του. Από την ηθική κατάρρευση και τα κυκλώματα ελέγχου στο “Dollhouse” μέχρι την καταπιεστική Μεγάλη Κυβέρνηση του Firefly/’Serenity’ και τους απαρχαιωμένης αντίληψης κανόνες των Watchers στην Buffy, ο Whedon πάντα στέκεται σκεπτικός απέναντι σε ό,τι ψάχνει πώς θα σε καθοδηγήσει δίχως να λαμβάνει αντίδραση.)

Όλες αυτές οι μάχες συμβαίνουν επειδή μέσα από τις διαδρομές τους στις εκάστοτε σειρές τους, οι ήρωες του Whedon έχουν φτάσει στο σημείο να γνωρίζουν πως η ουσία της ύπαρξής τους καθορίζεται αποκλειστικά και μόνο από εκείνους τους ίδιους, και αυτό που τους έχει απομείνει είναι η τελευταία ηθική στάση που ίσως έχουν την ευκαιρία να πάρουν στη ζωή τους.

Δεν είναι τυχαίο πως στον Whedon, έναν κατεξοχήν άθεο υπαρξιστή, ο ρόλος των θεών είναι πάντοτε και ανεξαιρέτως εχθρικός. Στο ‘Cabin in the Woods’ η τυφλή υπακοή οδηγεί ξεκάθαρα σε εκφυλισμό. Στην 4η σεζόν του Angel η Jasmine άφηνε τους ακόλουθούς της χαζεμένους, πρόβατα που πηγαίνουν οικειωθελώς στη σφαγή τους. H Illyria πριν αρχίσει να ορίζει την ύπαρξή της είναι απλά ένας εχθρικός θεός δίχως κατανόηση. Οι Senior Partners δε θέλουν τίποτα παρά έλεγχο, ενώ το ανείπωτο μεταφυσικό ον που καταγράφει το κοσμικό κάλμα στη Buffy έρχεται να πάρει εκδίκηση στην 7η σεζόν επειδή η Willow και η ανυπάκουη slayer με τις ριζοσπατικές ιδέες τόλμησαν να επέμβουν στην ισορροπία.

Στο ‘The Body’, την πιο επίπονα κυριολεκτική έκφραση μιας ενστικτώδους υπαρξιακής αναζήτησης, το τελευταίο πλάνο είναι ό,τι πιο μακρινό από το μεταφυσικό έχει παγιδεύσει ποτέ η σειρά στις 7 σεζόν της. Η Dawn απλώνει το χέρι της, με τρόπο όχι ανόμοιο από εκείνον που η River πλησιάζει και γνωρίζει τον κόσμο γύρω της, προσπαθώντας να αγγίξει το άψυχο κορμί της Joyce. Όλα γύρω της έχουν μετατοπιστεί (όπως συμβαίνει πάντα με μια μεγάλη απώλεια) και γι’αυτό αναζητά μια φυσική απόδειξη. Hard evidence. Θέλει υποσυνείδητα αυτός ο θάνατος, και μαζί ένας κόσμος χωρίς την Joyce μέσα του, να γίνει αντικειμενικό γεγονός. Η σκηνή -και το επεισόδιο- κόβεται απότομα πριν συμβεί η επαφή αφήνοντάς μας μετέωρους, μπροστά στο μαύρο. Ολομόναχους.

Ο Whedon αρνείται την ύπαρξη του θεού ακόμα και επί ηθικής βάσεως (στο commentary που κάνει στο ‘The Body’ θυμάται την περιγραφή του Tim Minear για το θεό, “the sky bully”) αλλά ακόμα σημαντικότερα, αντιτίθεται στην υπακοή στις όποιες διδαχές, στη λογική πως οι όποιοι τέτοιοι ‘γραπτοί κανόνες’ οριοθετούν τον κόσμο, την ύπαρξη, την ίδια την ηθική, ακόμα και το άτομό μας, με έναν τρόπο που κανείς δεν έχει δικαίωμα να το κάνει: Πριν από εμάς για εμάς.

Ο κόσμος, κι εμείς ως μέρη αυτού, είναι ό,τι τον κάνουμε εμείς να είναι με την κάθε απόφαση που λαμβάνουμε, κάθε μέρα που περνάει. Είναι ό,τι μπορούμε να αγγίξουμε.

~~~
Επόμενο: Astonishing X-Men

.

12 Days of Whedon #06, Dr. Horrible’s Sing-Along Blog: Ο Whedon και η βιομηχανία

Για 12 μέρες, από τις 15 Απριλίου και την κυκλοφορία του Cabin in the Woods μέχρι τις 26 Απριλίου και την κυκλοφορία των Avengers, το blog θα γιορτάζει τη διπλή εμφάνιση στις ελληνικές αίθουσες, του ανθρώπου χάρη στον οποίον υπάρχει. 12 μέρες, 12 κείμενα, με αφορμή κάποιο διαφορετικό έργο ή επεισόδιο ή χαρακτήρα που λατρεύω από την σύνολο του έργου του Joss Whedon. (Πιθανά spoilers για τα πάντα.)

~~~

Αν συμφωνήσουμε όλοι πως η τηλεόραση είναι το default μέσο του Whedon, τότε έχει καταφέρει υπερβολικά μεγάλο όγκο δουλειάς σε άλλα περιφερειακά. Οι ιστορίες πάντα ταιριάζουν εκεί όπου τις λέει, όμως σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις μπορείς να διακρίνεις μια τάση προς κάποιο ευρύτερο σύμπαν που υπονοείται.

Το Cabin της Πανδώρας έχει ένα τεράστιο backstory που αφήνεται να εννοηθεί. Στο κόμικ 'Runaways' του Brian K. Vaughan ανέλαβε τον τίτλο για 6 τεύχη απλά για λόγους fanboy λατρείας και (αν και η ιστορία δεν στέκεται ως κάτι ιδιαίτερα ξεχωριστό στο πλαίσιο του όλου τίτλου) κατάφερε να ανοίξει το scope της σειράς διάπλατα. Το 'Serenity' που έτσι κι αλλιώς ερχόταν ως ουρά μιας προϋπάρχουσας σειράς, άφησε πράγματα ανοιχτά, στη φαντασία, με ένα closure που δεν είναι καν ιδιαίτερα οριστικό. Το Dr. Horrible θα έχει σύντομα σίκουελ. Οι μεταφορές της Buffy σε κόμικ οργανώνονται και γράφονται σα να ήταν τηλεοπτική σειρά.

Ας συμφωνήσουμε πως αυτού του είδους οι δυνατότητες storytelling που προσφέρει μόνο η τηλεόραση, αυτό είναι που κατά βάση θέλει (και ξέρει να κάνει) ο Whedon. Όμως όλα τα άλλα υπάρχει λόγος που είναι εκεί.

Διάβαζα την προηγούμενη βδομάδα ένα Q+A του Whedon στους New York Times, και κάποια στιγμή αναφέρθηκε στο Dollhouse.

What happened with Dollhouse was, they very subtly started pulling what I wanted to make out from under me and I kept thinking, Well, no, I’ve still got my eyes on the prize. And then I turned around and went, Oh, no, actually, they’ve eviscerated enough of the show that I’m not sure how to get to that horizon.


-What did they not want?


Sex. They want things to be sexy, but for God’s sake, they don’t want them to be sexual. And one of the things that Eliza [Dushku] and I first talked about was sex. This was going to be about human need and when I talk about perversion, perversion for me is something to be celebrated. As long as nobody’s getting hurt. Because obsession is the thing in us that makes us not everybody else.

(Διαβάστε το όλο βασικά, περιγράφει και την ιδέα ενός επεισοδίου που δεν συνέβη ποτέ, είναι πολύ ενδιαφέρον.)

Το παραπάνω απόσπασμα εκτός από ανατριχιαστικό (όταν αναλύει τι σήμαινε για εκείνον η ιδέα αυτής της σειράς) είναι και πολύ χαρακτηριστικό των αντιστάσεων που συχνά λαμβάνει από την βιομηχανία ως προς το οτιδήποτε δημιουργικά προκλητικό επιχειρεί να κάνει. (Όχι ότι έχει την αποκλειστικότητα σε αυτό. Κάθε δημιουργός που προσπαθεί να δουλέψει πάνω ή πέρα από τα όρια θα αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό εκτός αν είναι πχ ο Stanley Kubrick ή ο Tarantino.)

Αυτού του είδους οι αντιστάσεις συχνά μπορούν να βοηθήσουν κάτι να γίνει καλύτερο - πολλές φορές ο Whedon έχει μιλήσει για το πώς τα notes τον βοηθούσαν να βελτιωθεί στη δουλειά του όταν έτρεχε τη Buffy. Ήξερε πότε να πει όχι, βέβαια: Ένα από τα αγαπημένα μου trivia αφορά στο ‘The Body’, το επεισόδιο του θρήνου για την Joyce, όπου συμβαίνει και το πρώτο επί της οθόνης φιλί της Willow με την Tara. Την ίδια βδομάδα το WB πρόβαλλε ένα επεισόδιο του Felicity όπου επίσης θα υπήρχε λεσβιακό φιλί, ανάμεσα στον χαρακτήρα της Amanda Foreman και μιας πρώην της, και οι executives είπαν στον Whedon αν γίνεται, παρακαλούμε πολύ, βασικά μην συμβεί φιλί και στη Buffy γιατί το παρακάνουμε. Ο Whedon, γενικά πολύ συνεργάσιμος άνθρωπος, γύρισε και τους είπε πως αν φύγει το φιλί από το επεισόδιό του, αδειάζει επί τόπου το γραφείο του.

(Το φιλί έμεινε στη θέση του και είναι μια από τις ωραιότερες στιγμές όλης της σειράς.)

Είτε όμως ο ίδιος έμαθε ό,τι είχε να μάθει, είτε αυτά που ήθελε να κάνει έγιναν πιο απαιτητικά, είτε οι executives άρχσαν να παίρνουν λιγότερα ρίσκα (κάτι όχι απίθανο, γιατί στο WB ήταν βασιλιάς, η Buffy ήταν αυτό που ήταν για το δίκτυο, τον άφηναν γενικά ήσυχο, ενώ στο FOX ή στις ταινίες η πίεση είναι διαφορετική), το γεγονός πάντως είναι πως ο Whedon άρχισε να αντιμετωπίζει καταστάσεις σαν αυτή που περιγράφει στους NY Times.

Έχω την αίσθηση πως σε ένα ιδανικό σύμπαν όπου το Angel δεν θα είχε κοπεί στην 5η σεζόν και το Firefly θα είχε φτάσει #sixseasonsandamovie, ο Whedon δε θα είχε νιώσει ποτέ την ανάγκη να κάνει κάτι άλλο από τηλεόραση. Όμως σε αυτό το ιδανικό, δίχως προκλήσεις και δίχως ατυχίες σύμπαν, πόσο λιγότερο ενδιαφέρον θα ήταν τελικά το έργο του;

Για αρχή, το κόψιμο του Firefly έκανε τον Whedon να βάλει λυτούς και δεμένους να πιέσουν όπου μπορούν ώστε να συμβεί το ‘Serenity’. Όμως το σχεδόν ταυτόχρονο κόψιμο των 3 σειρών του στις αρχές των ‘00s διαδέχθηκε η εμπορική αποτυχία του ‘Serenity’, που με τη σειρά της έδωσε τη θέση της σε ένα πολυετές χάσιμο χρόνου με το ‘Wonder Woman’ που δεν συνέβη ποτέ - δεν έχουμε δει το σενάριο, αλλά τα διαδοχικά rewrites μας κάνουν να υποπτευόμαστε τι συνέβη κι εκεί. Και καπάκι, η απεργία των σεναριογράφων.

Αν δεν συμβούν όλα τα παραπάνω, δε συμβαίνει το Dr. Horrible.

Το οποίο είναι μια αγνή περίπτωση κωλοδάχτυλου προς τη βιομηχανία. Ο Whedon απέδειξε πως -ΟΚ, αν είσαι ο Whedon τουλάχιστον- μπορείς να δημιουργήσεις ανεξαρτήτως αφεντικού. Το πείραμα ήταν εκτός από αριστούργημα, πιθανώς κερδοφόρο. Άνοιξε το δρόμο για ένα νέο μοντέλο εκμετάλλευσης περιεχομένου στο ίντερνετ, αλλά κυρίως έδειξε πώς μπορεί να μοιάζει μια περίπτωση αμόλυντης δημιουργίας: Ο Whedon μαζί με τα αδέρφια του απλά έκατσαν κάτω και έγραψαν και γύρισαν κάτι, δίχως input, δίχως notes, δίχως “το αφήνουμε για λίγο εδώ για 5 μήνες/3 χρόνια για να δούμε πώς θα το προμοτάρουμε“.

Εν ολίγοις, στο Dr. Horrible άλλαξαν όλα. Μετά την απεργία ο Whedon με την ομάδα του (μεταξύ των οποίων ο λατρεμένος Tim Minear, γνωστός και ως ο άνθρωπος που έχει δει να του κόβονται περισσότερες σειρές στην 1η σεζόν από οποιονδήποτε άλλον στην ιστορία) ξεκίνησαν το Dollhouse, που όσο συναρπαστικό ήταν σαν υπόσχεση και σαν ιδέα και, συχνά, σαν αποτέλεσμα, άλλο τόσο άνισο και προβληματικό ήταν. Η αντιμετώπιση που έλαβε από το FOX, ξανά η ίδια, αυτή τη φορά όμως δεν είχε σαν αποτέλεσμα έναν Whedon που για 6 χρόνια θα προσπαθούσε εναγωνίως να κάνει πράγματα να συμβούν.

Θα είχε έναν Whedon που απλά θα τα πραγματοποιούσε.

Πριν τον Dr. Horrible, το canon του έργου του Whedon ήταν βασικά ένα ράφι με 3 σειρές (συν το ‘Serenity’, ειδική περίπτωση) και 2 τόμοι με το ‘Astonishing X-Men’. Μετά το Dr. Horrible είναι μια πανδαισία ιστορίων κάθε πιθανού format, μεγέθους και εξάρτησης από το σύστημα, σχεδόν αδύνατο πλέον να το οργανώσεις.

Ένα. Πήγαν διακοπές για ένα Σαββατοκύριακο με τον Drew Goddard και έγραψαν το ‘Cabin in the Woods’, που αρκετά γρήγορα γυρίστηκε. (Άλλο που έμεινε στο ράφι για λόγους άσχετους με την ίδια την ταινία.)

Δύο. Όταν το η 20th Century Fox ζήτησε από τον Whedon ένα φτηνό επεισόδιο τύπου clip show για λόγους συμβολαίου, που να κλείνει την 1η σεζόν Dollhouse, ο Whedon γύρισε (στα διαλείμματα των γυρισμάτων των ‘κανονικών’ επεισοδίων) ένα ανατριχιαστικό post-apocalyptic αριστούργημα που ήταν ταυτόχρονα το πιο φτηνό και το πιο σπουδαίο επεισόδιο όλης της σειράς. (Και ήταν βάσει αυτού που ανανεώθηκε. “Κοιτάχτε πόσο φτηνά, γρήγορα και αποτελεσματικά μπορώ να το κάνω.” - “ΟΚ, κάντο.”)

Τρία. Η Buffy συνεχίζει σε μορφή κόμικς, με αποτελέσματα πολύ συζητήσιμα, όμως με τον Whedon και τους συγγραφείς του (από τον Brian K. Vaughan και τον Brad Meltzer μέχρι την Jane Espenson και, ναι, τον Drew Goddard σε ένα από τα καλύτερα arcs της 8ης σεζον) να εξερευνούν καταστάσεις και είδη ιστοριών που δεν είχαν τη δυνατότητα να πουν προηγουμένως. (Ίσως καλώς, παρεπιπτόντως.)

Τέσσερα. Κάτι μεταξύ των υπερηρωικών κόμικς που έγραψε για τη Marvel και του υπερηρωικού μιούζικαλ που γύρισε για το ίντερνετ έκανε τους ανθρώπους των Marvel Studios να του παραδώσουν τα κλειδιά του βασιλείου του. Εγένετο ‘Avengers’, δηλαδή η πιο αδιανόητα γιγάντια υπερπαραγωγή που δεν πίστευα ποτέ πως θα έβλεπα το Hollywood να επιχειρεί ή τον Whedon να αναλαμβάνει.

Πέντε. Στις διακοπές του αμέσως μετά τα εξαντλητικά γυρίσματα, ο Whedon σκηνοθέτησε μια σαιξπηρική διασκευή, το ‘Much Ado About Nothing’, μέσα σε 10 μέρες.

Έξι. Μέσα στον επόμενο-επόμενο μήνα, είχε στήσει τη Bellweather Pictures, μια νέα εταιρεία παραγωγής (αν και εγώ πάντα την Mutant Enemy θα αγαπώ, το ξεκαθαρίζω) για την οποία ανακοίνωσε και δεύτερη ταινία, το μεταφυσικό δράμα ‘In Your Eyes’. Όχι ρε παιδί μου, πες ότι κι εσύ έχεις ιδέες στο συρτάρι σου. Θα περιμένεις να στις σφηνώσουν με τα χίλια ζόρια σε κάποια corporate οντότητα ή απλά βρίσκεις τρόπο να την πραγματοποιήσεις μόνος σου αν μπορείς να βρεις τα μέσα για να το κάνεις;

Εφτά. Το σίκουελ του Dr. Horrible θα γυριστεί πιθανώς αυτό το καλοκαίρι. Κανείς δεν ξέρει σε τι format θα είναι. Αλλά πάντως δεν αργεί η μέρα που θα δούμε Whedon στο Broadway, το λέω.

Οχτώ. Το ‘Wastelanders’ είναι ένα, και κουοτάρω τώρα, “internet thing” που κάνει ο Whedon μαζί με τον Warren Ellis (...) το οποίο λέει το είχε στο μυαλό του πριν χρόνια, αλλά κανένα στούντιο δεν ενδιαφερόταν, και δεν ξέρω αν διακρίνεις πια ένα pattern εδώ. Με το ‘Avengers’ ολοκληρωμένο, ο Whedon έδωσε σήμα στον Ellis πως ξεκινάνε αυτό το internet mini-series τους, και δήλωσε πριν λίγες μέρες πως θα είναι κάτι πολύ σκοτεινό και πολύ ακραίο, και ότι δε θα είναι για όλους.

Δηλώνει:
“Ι must, at some point, stop trying to get everybody to like me, and be true to the thing I think I need to say.”

~~~
Επόμενο: 'Not Fade Away'

.

12 Days of Whedon #05, “Ice is cool. It's water, but it's not.”: Ο Whedon και η ατάκα

Για 12 μέρες, από τις 15 Απριλίου και την κυκλοφορία του Cabin in the Woods μέχρι τις 26 Απριλίου και την κυκλοφορία των Avengers, το blog θα γιορτάζει τη διπλή εμφάνιση στις ελληνικές αίθουσες, του ανθρώπου χάρη στον οποίον υπάρχει. 12 μέρες, 12 κείμενα, με αφορμή κάποιο διαφορετικό έργο ή επεισόδιο ή χαρακτήρα που λατρεύω από την σύνολο του έργου του Joss Whedon. (Πιθανά spoilers για τα πάντα.)

~~~

“Ο Joss Whedon είναι αστείος.”

Πολλές φορές το έχω χρησιμοποιήσει αυτό περισσότερο ως ατάκα απόγνωσης όταν κάποιος μου ζητάει να του εξηγήσω γιατί μου αρέσει ο Whedon και, βασικά, δεν ξέρω από πού να ξεκινήσω. Μετά πιάνουμε όλα τα υπόλοιπα, αλλά αυτό το “είναι αστείος” πολλές φορές απλά πετιέται στην άκρη χωρίς να λαμβάνει την αναγνώριση που όντως του αξίζει. Θέλω να πω, ο άνθρωπος είναι ΠΟΛΥ αστείος. Αλλά και αστείος με έναν τρόπο που φτάνει πέρα από το “χαχα, να οι 5 πιο αστείες ατάκες”.

Δε μπορώ να το εξηγήσω καλά (ή έστω λίγο) γιατί δεν είμαι γλωσσολόγος και γενικότερα δεν ξέρω ιδιαίτερα πολλά πράγματα, βασικά σειρές βλέπω, αλλά: Ο τρόπος που γράφει ο Whedon δεν έμοιαζε με κανέναν άλλον. (Ψέμματα. Φυσικά και έμοιαζε. Αλλά ο Whedon το έκανε σχεδόν ξεχωριστό art form.) Έχουν actually γραφτεί βιβλία για την Slayer Slang ή το JossSpeak ή οτιδήποτε θες να το πεις, αλλά η μεγαλύτερη απόδειξη για τον ξεχωριστό χαρατήρα της γραφής του είναι η εξής απλή.

Όταν λέμε “αυτή η ατάκα είναι εντελώς Whedon”, ξέρουμε πολύ καλά τι εννοούμε. Πέρα από αναλύσεις και επιχειρήματα, απλά ξέρουμε.

Είναι περίεργο, γιατί ακριβώς επειδή έγραφε με έναν φρέσκο τρόπο, ο οποίος συμπεριλάμβανε συχνά ποπ αναφορές (αλλά όχι με την έννοια που τις χρησιμοποιεί πχ η Dreamworks ή ο Mark Millar ή το Family Guy), συνδέθηκε αρχικά πάρα πολύ με τη χρήση τους. Σε φάση ότι θα τραγούδαγαν Bonnie Tyler στο ‘Shrek 2’ και θα ήταν όλοι “χα, τέλεια αναφορά”, που προφανώς όχι, δεν είναι, και πολλοί θα νόμιζαν ότι αυτό έκανε ο Whedon.

Μην τον βλέπεις έτσι, μέχρι πριν λίγο έλυνε Sudoku.

Φυσικά καμία σχέση, και ως κάποιου είδους απάντηση/πρόκληση στον εαυτό του προχώρησε και έφτιαξε το Firefly, στο οποίο εκ των πραγμάτων δεν έχεις περιθώριο να χρησιμοποιήσεις κανενός είδους ποπ αναφορά εκτός αν θες να κάνεις κάτι τελείως φτηνό ή γελοίο (ολσταράκια in space!), παρά στήνεις ένα νέο σύστημα αναφορών, όλο δικό σου. Πριν φτάσει πάντως σε τέτοια ακραία μέτρα, ο λόγος του Whedon πάντα δικό του σύστημα αναφορών είχε στην πραγματικότητα, απλά το 1997 ήταν ίσως παράξενο να βλέπεις στην τηλεόραση χαρακτήρες που μίλαγαν για τον Spiderman. (Δες ένα επεισόδιο Gossip Girl και δες ένα επεισόδιο Buffy και σύγκρινε τον λόγο του ενός με του άλλου. Το ένα πυροβολάει αναφορές, το άλλο χρησιμοποιεί ιδιώματα. Έχει διαφορά.)

(Παρένθεση στην παρένθεση: Όπως ακριβώς συμβαίνει και με το format του serialized storytelling που τελειοποίησε ο Whedon και ύστερα χρησιμοποιήθηκε εξίσου τέλεια στη συνέχεια από τον Steven Moffat, έτσι και τέλειο Buffy-speak πάλι ο Moffat έχει καταφέρει να το γράψει, με τα διάφορα “timey-wimey stuff” του.)

Γι’αυτό ακριβώς και η γλώσσα στο έργο του Whedon δεν γερνάει καθόλου, με έναν περίεργο τρόπο μοιάζει μονίμως, και ασαφώς, νεανική. Δείτε αυτό το διάλογο Buffy και Oz από την 4η σεζόν.

Buffy: ...so then Kathy's like, “It's share time.” And I'm like, “Oh yeah? Share this!”
Oz: So, either you hit her, or you did your wacky mime routine for her.
Buffy: Well, I didn't do either, actually. But she deserves it, don't you think?
Oz: Nobody deserves a mime, Buffy.

Χωρίς απεγνωσμένη χρήση των γλωσσικών tropes που είναι hip και cool αυτό ακριβώς το δευτερόλεπτο, και δίχως 7 αναφορές ανά πρόταση αναλόγως του zeitgeist-όμετρου. Αυτός ο διάλογος θα μπορούσε να έχει γραφτεί το 1993 ή το 2000 ή το 2012 ή το 2018 και πάλι μοιάζει το ίδιο αστείος. Επίσης, δεν χρειάζεται κανένα απολύτως context για να είναι αστείος, θεωρώντας δεδομένο πως η ανθρωπότητα πάνω θα γνωρίζει τι είναι ο μίμος.

Άλλα χαρακτηριστικά του WhedonSpeak είναι η συμπύκνωση της γλωσσικής πληροφορίας δίχως να χάνεται κάτι από το νόημα (“Bored now!”), η περιφραστική χρήση λέξεων (“Being blown up isn't walking-around-and-drinking-with-your-buddies dead. It's little-pieces-being-swept-up-by-a-janitor dead, and I don't think you're ready for that.”), η τοποθέτησή τους ως μέρη του λόγου που δεν είναι αλλά να όμως που (“I hate being obvious. All fangy and grr.”), η επανάληψη -μέσω αντικατάστασης- ίδιας ή παρόμοιας φράσης ως μέσο έμφασης (“Streets paved with actual street!”, το οποίο λέει ο Fran Kranz στο ‘Cabin in the Woods’), η προαναφερθείσα τροποποίηση με τη χρήση καταλήξεων τύπου -y (“Go act baity!”) ή -age (“slayage”) ή -ish (“Apocalypse Now-ish”), οι παραληρηματικές φράσεις όπου κάποιος προσπαθεί να μιλήσει για έννοιες που το περιορισμένο λεξιλόγιο ή οι γνώσεις του δεν το επιτρέπουν (“Yeah, I'm also a person. You can't just define me by my Slayerness. That's... something-ism.”) και, ναι, οι ποπ αναφορές. (“Does anyone feel like we've been Keyser Sozed?”)

Όλα αυτά βέβαια απαιτούν πολύ συγκεκριμένο κωμικό timing και ένα περίεργο είδος delivery που πρέπει κατά κάποιο τρόπο να είναι και ταυτόχρονα να μην είναι aware για το ότι λέει κάτι αστείο. Και πάλι: Όχι αρκετές λέξεις. Αλλά για περισσότερη εξήγηση δες την ατυχώς διάσημη ατάκα του Whedon που παρέμεινε στο σενάριο του πρώτου “X-Men”: “Do you know what happens to a toad when it's struck by lightning? The same thing that happens to everything else.” Η παράδοση αυτής της ατάκας από τη Halle Berry είναι από τα χειρότερα πράγματα που έχω δει ποτέ μου στη μεγάλη οθόνη, απλά έψαχνες να βρεις την πόρτα για να φύγεις.

Ενώ αντιθέτως, υπάρχουν εκείνοι οι ηθοποιοί που κατέχουν τόσο άψογα το ρυθμό των αστείων του Whedon, που όχι μόνο επανέρχονται και συνεργάζονται μαζί του ξανά και ξανά, αλλά και φτάνουν σε ένα σημείο που νιώθεις πως οτιδήποτε λένε στην καριέρα τους, έχει γραφτεί ειδικά για αυτούς. (Ο Nathan Fillion είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα.)

Και τώρα, επειδή για να βγει το παραπάνω μάζεψα ένα κάρο παραδείγματα που δε χρησιμοποίησα αλλά έχω κάτσει εδώ και γελάω σα χαζός, ορίστε 22 ακόμα WhedonSpeak ατάκες. (“The hammer is my penis” not included.)

~~~

“One of these days you're gonna wake up in a coma.” ~Cordelia

“We have done the impossible and that makes us mighty.” ~Δημώδες

“I laugh in the face of danger. Then I hide until it goes away.” ~Xander

Mal: If anyone gets nosy, just… you know... shoot 'em.
Zoe: Shoot 'em?
Mal: Politely.

“Say no more. Evil's still afoot. And I'm almost out of that nancy-boy hair-gel I like so much. Quickly, to the Angel-mobile, away!” ~Spike

“Curse your sudden but inevitable betrayal!” ~Wash


“Oh, look at my wrist, I have to go.” ~Dr. Horrible

“Welcome to the Nancy tribe.” ~Giles

“Jayne, your mouth is talking. You might wanna look to that.” ~Mal

“We have a Hulk.” ~Tony Stark

Wolverine: Hey! It's me.
Cyclops: Prove it!
Wolverine: You're a dick.

“Can everybody just notice how much fire I'm not on?” ~Angel

“Always be yourself. Unless you suck.” ~Joss Whedon

“Yes... yes. This is a fertile land, and we will thrive. We will rule over all this land, and we will call it... This Land.” ~Wash

“Oh, great. If anyone attacks we can blink em' to death.” ~Woody

Buffy: What are you doing here, 5 words or less?
Spike: Out... for... a... walk. Bitch.

“I hate the homeless... ness problem that plagues our city.” ~Captain Hammer

Prof. Walsh: We thought you were a myth.
Buffy: Well you were myth-taken.

“Well, my time of not taking you seriously is coming to a middle.” ~Mal

“I bought Nero his very first fiddle.” ~Sweet

Angel: I helped save the world, you know.
Spike: Like I haven't.
Angel: Yeah, but I've done it a lot more.
Spike: Oh, please.
Angel: Closed the Hellmouth.
Spike: I've done that.
Angel: Yeah, but you wore a necklace. You know, I helped kill the Mayor, and uhm... Jasmine.
Spike: Do those really count as saving the world?
Angel: I stopped Acathla. That saved the world.
Spike: Buffy ran you through with a sword.
Angel: Yeah, but I made her do it. Signalled her with my eyes.
Spike: She killed you. I helped her. That one counts as mine.

“Stay crunchy, even in milk.” ~Joss Whedon

~~~
Επόμενο: Dr. Horrible's Sing-Along Blog

.

12 Days of Whedon #04, ‘Alien: Resurrection’: Ο Whedon και το σινεμά

Για 12 μέρες, από τις 15 Απριλίου και την κυκλοφορία του Cabin in the Woods μέχρι τις 26 Απριλίου και την κυκλοφορία των Avengers, το blog θα γιορτάζει τη διπλή εμφάνιση στις ελληνικές αίθουσες, του ανθρώπου χάρη στον οποίον υπάρχει. 12 μέρες, 12 κείμενα, με αφορμή κάποιο διαφορετικό έργο ή επεισόδιο ή χαρακτήρα που λατρεύω από την σύνολο του έργου του Joss Whedon. (Πιθανά spoilers για τα πάντα.)

~~~

Ο Whedon δεν έχει κρύψει ποτέ το πόσο πολύ προτιμά την τηλεόραση ως μέσο από το σινεμά, και βάσει του τι ιστορίες του αρέσει να λέει, είναι απολύτως λογικό. Θέλω να πω, δες απλά τον απίστευτο όγκο ποιοτικής δουλειάς που έχει δημιουργήσει μέσα σε 15 χρόνια. Μιλάμε για 292 επεισόδια τηλεόρασης (δίχως να μετράω τα συγγραφικά του καθήκοντα στο Roseanne και το Parenthood ή τα σκηνοθετικά του στο Glee και το Office), αριθμός που λέει πολλά όταν μιλάμε για έναν από τους πλέον συγκεντρωτικούς showrunners.

(Όπως ο David Milch, o Aaron Sorkin και η Amy Sherman-Palladino, o Whedon ήταν από εκείνους που ξεκίναγαν και τελείωναν το κάθε ένα από τα σενάρια των σειρών τους, ακόμα κι αν το όνομά του δεν ήταν πάνω σε όλα.)

Έχει μιλήσει κατ’επανάληψη για την προτίμησή του στο να λέει ιστορίες που του δίνουν τη δυνατότητα να εστιάσει στις μικρές λεπτομέρειες που κάνουν τον κάθε χαρακτήρα αυτό που είναι, και στην εξέλιξή του - αλλά και στην ταχύτητα της τηλεόρασης, όπου μπορεί να παράγεις ένα επεισόδιο κάθε περίπου δύο βδομάδες, την ώρα που στο σινεμά ψειρίζεις κάτι μέχρι και για δυο χρόνια.

(Εκτός, πάλι, αν δεν θες: Το ‘Much Ado About Nothing’ είναι ένα καλό παράδειγμα μιας λογικής πιο κοντά στο πνεύμα του Whedon.)

Παρόλ’αυτά, ως συγγενικά μέσα, είναι λογικό ότι θα υπάρξουν απόπειρες, επειδή φυσικά δεν είναι τα πάντα κατάλληλα για longform. Όμως η σχέση του Whedon με το σινεμά είναι κάπως πονεμένη, με αποκορύφωμα το ‘Alien: Resurrection’, μια ταινία που προσωπικά γουστάρω απίστευτα παρά το κατακρεουργημένο σενάριο, αλλά που την ίδια στιγμή καταλαβαίνω γιατί για τον Whedon αποτελεί προσβολή για τη δουλειά του ως σεναριογράφο. Είναι, να το πω αλλιώς, ένα αρτιστίκ σκουπίδι, το οποίο απολαμβάνω για τους απολύτως αντίθετους λόγους που θα απολάμβανα μια δουλειά του Whedon.

Για την ακρίβεια, ο λόγος που έπιασε εξαρχής κάμερα στα χέρια του για να σκηνοθετήσει, και συγκεκριμένα το έκανε στο πλαίσιο της Buffy όπου έτσι κι αλλιώς είχε τον έλεγχο, ήταν επειδή ένιωθε πως οι σκηνοθέτες συχνά δεν έπιαναν τον τόνο όσων έγραφε. Το ‘Alien’ μάλλον ήταν και η αφορμή. Χρονικά ταιριάζει. Είπε πρόσφατα:

“‘Alien: Resurrection’ had broken my heart, but your heart gets broken. If you’re a writer, forget about it. Even during the Buffy movie, somebody said, “Well, can’t you just get over it?” Well, no, actually, because you can’t wake up in the morning, go to your computer and go, I wonder what they’ll throw out of this.”

Έχει πλάκα λοιπόν το πώς ένας επί της ουσίας καθαρόαιμος γραφιάς και εξ ανάγκης σκηνοθέτης, φτάνει ξαφνικά να σκηνοθετεί ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα στην ιστορία του εμπορικού Hollywood.

Από την ατσούμπαλη περίοδο του script doctoring μέχρι την περίπτωση-σταθμό του ‘Serenity’ κι από την υποψηφιότητα για Όσκαρ με το ‘Toy Story’ μέχρι το double-header αυτού του μήνα, ας ρίξουμε μια ματιά στον Whedon της μεγάλης οθόνης.

~~~

Buffy, the Vampire Slayer (1992)
Τι έκανε: Σενάριο
Τι είπε: “I finally sat down and had written it and somebody had made it into a movie, and I felt like — well, that's not quite her.”
Πόσο Whedon είναι: 59%. O πιλότος της σειράς έχει γραφτεί σαν σίκουελ όχι της ταινίας, αλλά του αρχικού του σεναρίου.
Αγάπη: Αρκετή όταν το χάζευα μικρός στο TV Μακεδονία, πριν δω τη σειρά και καταλάβω τι είχε συμβεί και τι έπρεπε να είναι αυτό το πράγμα κανονικά. Έκτοτε δεν το έχω ξαναδεί.

Speed (1994)
Τι έκανε: Script doctor
Τι είπε: “Most of the dialogue in Speed is mine, and a bunch of the characters. Getting arbitrated off the credits was un-fun.”
Πόσο Whedon είναι: 42%
Αγάπη: Σαφής. Γαμώ τις περιπέτειες.

Waterworld (1995)
Τι έκανε: Script doctor
Τι είπε: “I wrote a few puns, and a few scenes that I can't even sit through because they came out so bad.”
Πόσο Whedon είναι: 21%
Αγάπη: Μου αρέσει περισσότερο από ότι στο 99% του πλανήτη, ας πούμε τρία αστεράκια.

Toy Story (1995)
Τι έκανε: Ανάπτυξη και συγγραφή του σεναρίου μαζί με άλλους 6 ανθρώπους της Pixar.
Τι είπε: “It's about people who won't admit what they want, much less sing about it. ... Buddy movies are about sublimating, punching an arm, 'I hate you.' It's not about open emotion.”
Πόσο Whedon είναι: Ξέρεις τι; Είναι περισσότερο από όσο θυμάσαι. 72%
Αγάπη: Πλάκα κάνουμε τώρα.

Twister (1996)
Τι έκανε: Script doctor
Τι είπε: Όχι πολλά. Έφυγε μια φορά επειδή αρρώστησε και μια δεύτερη επειδή παντρεύτηκε.
Πόσο Whedon είναι: 13%
Αγάπη: Yawn.

Alien: Resurrection (1997)
Τι έκανε: Σενάριο
Τι είπε: “I've never had a worse experience in my life, I think they literally did every single thing wrong. The production design, the casting. There wasn't a mistake they left unturned.”
Πόσο Whedon είναι: 50%. Όλα δικά του μεν, με λάθος τρόπο δε.
Αγάπη: Κι αν είναι αμαρτία θα βγω να το φωνάξω με λατρεία.

Titan A.E. (2000)
Τι έκανε: Σενάριο
Τι είπε: “-Which joke in your body of work are you most proud of? -Titan A.E.”
Πόσο Whedon είναι: 24%
Αγάπη: Όχι.

X-Men (2000)
Τι έκανε: Script doctor
Τι είπε: “They said, ‘Come in and punch up the big climax, the third act, and if you can, make it cheaper.’ My response was, ‘The problem with the third act is the first two acts’.”
Πόσο Whedon είναι: 16%
Αγάπη: Οφείλουμε υπερβολικά πολλά σε αυτή την ταινία, δε χωράνε υποκειμενικές οπτικές εδώ.

Atlantis: The Lost Empire (2001)
Τι έκανε: Πρώτο treatment
Τι είπε: “The movie they made has nothing to do with my treatment.”
Πόσο Whedon είναι: 3%
Αγάπη: Ίσως η πιο βαρετή ταινία κινουμένων σχεδίων που έχει βγάλει ποτέ η Disney.

Serenity (2005)
Τι έκανε: Σενάριο, σκηνοθεσία, παραγωγή, χαρακτήρες, σκούπισμα, καφέδες
Τι είπε: “Just remember, they tried to kill us. They did kill us. And here we are. We have done the impossible and that makes us mighty.” [http://www.youtube.com/watch?v=BxJqdGEdsjY]
Πόσο Whedon είναι: 100%
Αγάπη: Μόνο.

The Cabin in the Woods (2011)
Τι έκανε: Σενάριο, παραγωγή
Τι είπε: “It was just like, boom, ‘The Cabin in the Woods’. This is the story. This is the story behind the story. This is the third act, which is a holy grail for a writer when you actually have a third act instead of just a premise.”
Πόσο Whedon είναι: 75%, το υπόλοιπο είναι η προϊστορία του σινεμά τρόμου.
Αγάπη: Εκεί ψηλά μαζί με κάποιο τυχαίο γαμάτο επεισόδιο Buffy.

The Avengers (2012)
Τι έκανε: Σενάριο, σκηνοθεσία, επιμέλεια στις ταινίες-prequels
Τι είπε: Και τι δεν είπε.
Πόσο Whedon είναι: Stay tuned.
Αγάπη: Άβολα πολλή.

Much Ado About Nothing (2012)
Τι έκανε: Σενάριο, σκηνοθεσία, παραγωγή, κυριολεκτικά σκούπισμα και καφέδες
Τι είπε: “It sounded like it would be festive.”
Πόσο Whedon είναι: Stay tuned-er.
Αγάπη: Επιτρέπεται να πω εκ των προτέρων μεγάλη; Θα με παρεξηγήσει κανείς;

Εκκρεμούν: In Your Eyes (γυρίζεται, σε σενάριό του), Goners (ακούμε για αυτό τόσα χρόνια που νισάφι, ας γίνει κάποτε), Wonder Woman (που δε θα γίνει ποτέ αλλά ας ληκάρει κάποιος το σενάριο, για το θεό δηλαδή).